Gezondheid | Ziektebeelden

Atopie bij de kat

Bij de kat ( en de hond) komt een omgevingsallergie voor die gekenmerkt wordt door allergische reacties op stoffen uit de omgeving. In de volksmond wordt deze aandoening hooikoorts genoemd. De medische term voor de aandoening is atopie. De allergie veroorzaakt jeuk en huidproblemen en is vaak chronisch van aard. Door het contact van de huid met allergenen (de stoffen die een allergische reactie uitlokken) ontstaat een jeukende huidontsteking. Over de specifieke verschijnselen, uitingsvormen, oorzaak en de therapie gaat dit artikel. 

Oorzaak van Atopie 

De stoffen waarvoor de kat met atopie het meest gevoelig is, varïeren per seizoen, het klimaat maar ook de geografische regio. De uitlokkende stoffen (allergenen) kunnen velerlei zijn. Bijvoorbeeld huisstofmijt, stuifmeel (de pollen van allerlei planten. kruiden of grassen), huidcellen van andere dieren en insecten. In onze regio's zijn het vaak de huisstofmijt, stof en een vlooienbeet die de problemen veroorzaken. Door contact van huidcellen worden door het afweersysteem antilichamen aangemaakt die op een bindingsplaats van het oppervlak van mastcellen plaatsnemen die zich onder andere onder de huid  bevinden. Wanneer er contact wordt gemaakt met de allergenen binden deze zich met de antilichamen die zich op dit oppervlak van de mastcel bevinden. De binding op het oppervlak van de mastcel veroorzaakt een afgifte van ontstekingsstoffen door deze cel. Er ontstaat roodheid en zwelling van de huid doordat sommige stoffen de porien in bloedvaatjes openzetten waardoor vocht wordt afgegeven. Uiterlijk ontstaat er dan een soms forse zwelling van huid die zichtbaar is. Door ontstekingsstoffen die vrij komen leidt dit tot vaak ernstige jeuk.

 

Verschijnselen bij de kat 

Bij een kat met atopie treedt er vaak een ernstige jeukreactie op aan de kop, de poten en de oren. Vaak is er sprake van roodheid van de huid en op een gegeven moment ontstaat er zelfs verwonding van de huid door het constante krabben en likken. Hierdoor wordt de huid gevoeliger voor allerlei secundaire infecties door bacterien, gisten en schimmels. Deze veroorzaken dan kleine ontstekingshaardjes in de vorm van verspreide kleine bultjes met korstjes. Dit staat bekend als miliaire (haardsgewijze) huidontsteking. Daarnaast treden samenhangend met een allergie vaak verspreide rose-rode of roomwitte ontstekingen op in de huid (eosinofiel granuloom). Op de aangetaste plaatsen van de huid treedt kaalheid en verdikking van de huid op. Ook ernstige kratervormige ontstekingen aan de lippen (zweren) worden vaak gezien. Sommige katten krijgen een zeer hardnekkige ontsteking door verwondingen en korstvorming aan de kop. Het voorkomen van deze soort ontstekingen kan een teken van allergie zijn. Naast huidverschijnselen kunnen er astma-aanvallen voorkomen. 

 

Diagnose van atopie door uitsluiten van andere oorzaken 

Atopie is geen eenvoudige ziekte om te diagnosticeren. Alle andere aandoeningen met jeuk als klinisch hoofdsymptoom moeten eerst worden uitgesloten alvorens de diagnose atopie mag worden gesteld. De belangrijkste aandoeningen met hetzelfde symptomenbeeld zijn:  

  • vlooien infectie; gemakkelijk aan te tonen door het vinden van vlooienuitwerpselen in de vacht of het zien van de vlooien. En goede een consequente bestrijding is zeer belangrijk om te voorkomen dat het probleem zich handhaaft.
  • parasitaire infecties als schurftmijten of een diep in het haarzakje levende parasiet als de demodexmijt kan door middel van diepe huidafkrabsels onder de microscoop worden aangetoond. Beide mijten kunnen ook de oorzaak zijn van uitgebreide huidontstekingen met kaalheid en jeuk. Ook zij moeten gedurende langere tijd worden bestreden met een geschikt en veilig antiparasitair middel.
  • primaire of in het verloop van andere ziekteprocessen ontstane huidinfecties door bacteriën. Staphylococcengisten (Malassezia soorten) of pathogene schimmels (dermatophyten soorten) moeten gedurende langere tijd behandeld worden alvorens verder onderzoek gedaan kan worden voor de diagnose Atopie.
  • contact allergie, allergie voor bepaalde wasmiddelen of soorten stof komt vooral tot uiting op onbehaarde delen van de huid zoals de buik en pootjes. Ook dit kan ernstige jeuk en huidontsteking veroorzaken.
  • voedselallergie kan eenzelfde soort reacties uitlokken zoals jeuk en ontstekingsplekken van de huid aan de kop of hals.

 

Iedere kat verdacht van een allergie moet dan ook allereerst gedurende acht weken een dieet volgen op basis van een hypoallergene voeding. Zodoende kan voedselallergie uitgesloten worden. Indien dit niet gedaan wordt kan niet worden nagegaan of de huidreactie veroorzaakt wordt door omgevingsoorzaken danwel als gevolg van de overgevoeligheid voor bepaalde voedingsstoffen. 

 

Doordat andere oorzaken moeten worden uitgesloten is een systematische werkwijze door de dierenarts van groot belang in samenhang met de uiting van het klinische beeld.

 

Uitvoeren van een diagnostische huidtest

Aan de dierenarts of dermatoloog staat er een test ter beschikking de zgn intradermale huidtest. Bij de kat is een dergelijke test moeilijker uit te voeren dan bij de hond. Dit omdat reacties van de kattenhuid op het inspuiten van allergenen sneller verdwijnen en minder uitgesproken zijn dan bij de hond.

 

Bij de kat wordt er om het aflezen van de test te vergemakkelijken ook wel gebruik gemaakt van het inspuiten van fluorescëine. Hierdoor wordt er onder een UV lamp (woodse lamp) een beter af te lezen huidreactie zichtbaar die daardoor beter te interpreteren is.

 

Therapie 

U begrijpt dat het niet makkelijk is de diagnose atopie bij de kat te bepalen. Er zullen eerst andere aandoeningen die dezelfde verschijnselen veroorzaken (als jeuk en huidontsteking) moeten worden uitgesloten. Wanneer deze uitgesloten zijn blijft atopie de meest waarschijnlijke diagnose. 

De behandeling kan geschieden middels een hyposensibilisatie-kuur. Hierbij wordt er een oplossing gemaakt met die allergenen waar de kat allergisch voor is.

Deze wordt dan met een geleidelijke dosis toegediend per injectie. Dit gebeurt periodiek. Circa zestig procent van de katten verbeteren hierdoor. Daarnaast moeten eventuele infecties van de huid met antibiotica of anti-schimmelmiddelen behandeld worden. Naast deze therapie waar toch een bepaald prijskaartje aan zit voor zowel de testset als de hyposensibilisatie therapie zijn er ook medicijnen op de markt verschenen die vaak ook goede resultaten kunnen geven. 

In overleg met de dierenarts kunnen de mogelijkheden besproken worden. 

 

Praktijkgeval van atopie  

Bobbie van meneer Woering werd twee jaar geleden in de praktijk aangeboden voor een ernstige dermatitis (huidontsteking) aan zijn kop en hals. Naast ernstige jeuk, Bobbie krabde er zowat zijn huid vanaf, ontstonden er lelijke kapotte huidplekken met korsten op zijn hals en gezicht. Tijdens het consult werd er een afkrabsel van de ontstoken plekken genomen en werd er een schimmelonderzoek ingezet. Voor de ernstigste jeuk te onderdrukken werd er een injectie gegeven en Bobby werd op een hypoallergeen voer gezet toen de uitslagen van huidafkrabsel en schimmelkweek negatief bleken.

De voeding veranderde de aandoening niet en Bobbie bleef de ernstig ontstoken huid met vorming van korsten terugkrijgen na aanvankelijke verdwijning door de injectie die hij gehad had. Hierdoor werd een voedselallergie als oorzaak van de klachten uitgesloten. Bobbie was verdacht van atopie.

 

Er werd na overleg met zijn baasje besloten tot een medicinale aanpak van de klachten.

 

Inmiddels zijn er betere medicijnen op de markt verschenen die minder bijwerkingen hebben dan prednisolon op den duur kan veroorzaken en er werd met deze medicijnen gestart. Na enkele weken medicijnen  zijn de klachten voor negentig procent verdwenen! 

Bobby heeft weer rust en lijkt happy. De lelijke plekken aan zijn kopje zijn zo goed als verdwenen. 

 

Heeft jouw kat last van omgevingsallergie?

 

Om de bijhorende reacties te bekijken heb je een account nodig.

Registreer of log in als je reeds een account hebt.

Leden

957

Foto's

632

likes

336