Gezondheid | Gezondheid en Welzijn

Waarom vlooien- en tekenbestrijding zo belangrijk is voor mens en dier

In het voorjaar en in de zomer gaan honden en katten weer vaker en langer naar buiten. Zowel de eigenaar als het huisdier loopt daarbij grotere kans om door vlooien en/of teken belaagd te worden. Naast het feit dat deze parasieten irritatie en (allergische) huidklachten kunnen veroorzaken, is het grootste risico dat ze ziekteverwekkers kunnen overbrengen. Daarom is het ongewenst dat ze zich gaan vermenigvuldigen in huis (vlooien) of in de tuin (teken).

VLOOIEN BRENGEN INFECTIES OVER

Vlooien zijn insecten die bloedzuigen bij hond en kat. Binnen korte tijd nadat dit start, beginnen ze met het leggen van eitjes die van het dier afvallen. Omdat dit vooral ’s nachts gebeurt, vinden we deze het meest terug op de ligplaatsen. Uit de eitjes kruipen larven die zich verpoppen en uit de pop komt de jonge vlo tevoorschijn als een geschikte gastheer langsloopt. Dat kan bij een vlooienplaag ook de mens zijn. Vlooien kunnen bloedarmoede en sterfte bij jonge pups en kittens veroorzaken. Daarnaast komt vlooienallergie, na contact met vlooienspeeksel, nog regelmatig voor en leidt tot vervelende huidklachten. Als laatste kunnen vlooien ziekteverwekkers overdragen op mens en dier. In Nederland is dat vooral de bacterie die kattenkrabziekte veroorzaakt. De infectie ontstaat door kattenkrabben en -beten. De kat infecteert zich echter door het opnemen en kapotbijten van besmette vlooien uit de vacht. Mensen kunnen deze ziekte echter ook krijgen zonder contact te hebben gehad met een kat. Daar zijn waarschijnlijk vlooienbeten de oorzaak geweest.

 

VOORKOM VLOOIENBETEN

Vlooienbestrijding is belangrijk om vlooien in huis en op dieren te voorkomen. Daarmee worden allergische reacties tegengegaan, maar het is dus ook belangrijk voor de gezondheid van de eigenaar. Behandeling met een goed vlooienmiddel zorgt ervoor dat aanwezige, maar ook nieuwe vlooien vanuit de omgeving, op het dier worden gedood en geen eitjes meer kunnen leggen. Sommige producten zorgen er ook voor dat aanwezige eitjes en larven in de omgeving zich niet meer verder ontwikkelen. Ook kan bij een vlooienprobleem de omgeving mee worden behandeld, inclusief schuur, zolder en auto als dieren daar komen. Bij een juiste toepassing worden geen vlooien meer gezien. Of toch wel?

In de praktijk zien we namelijk vaak dat een vlooienbehandeling zeer regelmatig niet op tijd wordt herhaald, omdat de eigenaar geen vlooien meer ziet en gemakshalve denkt dat dit niet meer nodig is. Dat is een denkfout die ervoor zorgt dat de dierenarts ieder jaar vele klachten krijgt dat er weer vlooien gezien worden ‘terwijl er toch is behandeld’. Vaak wordt dan gedacht aan resistentie, maar dit is nog steeds niet aangetoond. Zeker niet voor de nieuwe middelen die de laatste jaren op de markt zijn verschenen.

Uit onderzoek blijkt dat falende vlooienbestrijding naast verkeerde toepassing of gebruik van verkeerde middelen, vooral een gevolg is van onvoldoende therapietrouw. Dit laatste betekent dat de volgende behandeling te laat of te onregelmatig wordt herhaald. Om dit te voorkomen is het advies om behandelingen tijdig (volgens voorschrift) te herhalen. Het gebruik van langwerkende middelen kan helpen om te laat herhalen te voorkomen. Noteer de volgende herhaling in de agenda of vraag de dierenarts u te helpen herinneren.

 

TEKEN IN DE TUIN

Teken zijn spinachtige parasieten die ook bloedzuigen om zich te kunnen voortplanten. Dat duurt ruim een week waarna de volgezogen teek van het dier afvalt om in de omgeving ongeveer 3.000 eitjes te leggen. De meeste tekenbeten van de mens, en waarschijnlijk ook van het huisdier, worden opgelopen in het bos, maar de eigen tuin staat op een onverwacht hoge tweede plaats in Nederland. Teken bijten met name in bossen (43%), tuinen (31%) en duinen (7%). In weilanden en moerassen komen deze parasieten veel minder voor. Teken worden in de tuin vooral gevonden op schaduwrijke plaatsen waar ’s winters veel bladeren liggen. Ze komen daar via (zwerf)katten, egels, konijnen, maar ook door de eigen hond of kat.

 

TEKEN BRENGEN OOK INFECTIES OVER

Teken kunnen ook besmet zijn met ziekteverwekkers. De bekendste is de Borrelia-bacterie die de ZIEKTE VAN LYME veroorzaakt. De bacterie wordt niet door direct contact overgebracht tussen mensen of van hond of kat naar de mens. Bij jonge honden kan de bacterie soms ziekte veroorzaken die goed is te behandelen, maar het is vooral een probleem bij de mens (zoönose). De bacterie is afkomstig van dieren uit het wild (herten, knaagdieren) en wordt via tekenbeten op de mens overgebracht.

Vorig jaar is in onze regio voor het eerst ook een virus gevonden dat door teken wordt overgebracht en ernstige klachten van het zenuwstelsel kan veroorzaken bij de mens, de TEKENENCEFALITIS (hersenontsteking). De tekenencefalitis is gelukkig nog zeldzaam, maar het virus wordt direct nadat een teek zich heeft vastgebeten overgebracht.

In Zuid-Europa worden bij mensen en huisdieren meer soorten infecties door teken overgedragen dan in ons land. Denk daarom ook aan een goede tekenbehandeling als de hond mee gaat op vakantie.

 

STERKE TOENAME TEKENBETEN EN ZIEKTE VAN LYME BIJ DE MENS

Het aantal tekenbeten en infecties met de ziekte van Lyme neemt snel toe in Nederland en België. De afgelopen 15 jaar is het aantal patiënten met de ziekte van Lyme in Nederland verdrievoudigd tot 30.000 per jaar. Geschat wordt dat er jaarlijks bijna anderhalf miljoen Nederlanders door teken worden gebeten. Ongeveer 25 procent van de teken draagt de Lyme-bacterie bij zich. Circa driekwart van de mensen die geïnfecteerd worden, krijgt een kenmerkende rode ring of vlek bij de plek van de tekenbeet en is een bezoek aan de huisarts noodzakelijk. De ziekte van Lyme is bij tijdig ingrijpen goed te behandelen. Een kleinere groep mensen, ongeveer 10 tot 25 procent, krijgt ernstiger vormen van de ziekte van Lyme, vooral als de eerste symptomen worden gemist en er niet tijdig wordt behandeld.

 

ADVIES BIJ TEKENBETEN

Teken die vastzitten op de huid van mens en dier kunnen met speciale tekentangetjes, die bij de dierenarts verkrijgbaar zijn, rechtstandig worden losgetrokken. Was de handen daarna met water en zeep en ontsmet het wondje. Noteer bij de mens de datum voor het geval er na één tot enkele weken toch een rode plek op de bijtplek ontstaat.

 

VOORKOM TEKENBETEN

De beste manier om geen teken op te lopen is door in het bos en de tuin zoveel mogelijk op de paden te lopen en gras en struikgewas te vermijden. Hond en kat kunnen goed preventief behandeld worden met verschillende anti-tekenproducten in de vorm van tabletten, sprays, spot-ons, banden en shampoos. Diverse daarvan hebben een afwerende werking tegen teken en insecten. Net als bij bescherming tegen vlooien is therapietrouw belangrijk bij de bescherming tegen teken. Uit Duits onderzoek bleek dat bij 57% van de honden een herhalingsbehandeling te laat werd gedaan en bij nog eens 33% was dit twijfelachtig.

Behandelen is ook belangrijk als het huisdier in de tuin komt. Daar wil men toch geen nieuwe teken krijgen? Wees erop bedacht dat teken vaak pas doodgaan nadat ze in de huid hebben vastgebeten van een behandeld dier. Het kan dan ten onrechte de indruk geven dat de gebruikte middelen niet of onvoldoende werkzaam zijn. Voor verdere informatie kan de onafhankelijke website van Europese veterinaire parasitologen worden geraadpleegd (www.esccap.eu).

 

Dr. Paul Overgaauw, dierenarts-parasitoloog

 

Wij zijn benieuwd hoe u vlooien- en tekenbeten voorkomt?

Bedankt om uw ervaringen hieronder te delen

 

Om de bijhorende reacties te bekijken heb je een account nodig.

Registreer of log in als je reeds een account hebt.

Leden

957

Foto's

632

likes

336